Grøn omstilling: Vi bør lære av vår industrihistorie
På 80-talet var Noreg tidleg ute med miljøreguleringar, og vi fekk ei teknologiutvikling som styrka konkurransekrafta i tillegg til å redusere belastninga på miljøet, skriv artikkelforfattaren. Bilde frå Hydro sitt anlegg for produksjon av ren aluminium i Vennesla.
Heile 80 prosent av norske bedrifter trur ikkje at dei kan gjere
forretning på berekraft. Det viser ei undersøking
som Nordea gjennomførte nyleg. Dette er skuffande tal – ikkje
berre for klima og miljø, men for framtida til norsk industri og
næringsliv. Vi står i fare for å komme bakpå i den omfattande
omstillinga vi står overfor når oljealderen går mot slutten.
Skal vi komme styrka
gjennom denne dramatiske omstillinga, så må vi ligge i forkant med
teknologiutvikling og posisjonering i nye marknader. Det har vår
nære industrihistorie lært oss.
Miljøkrav med på å
redde norsk industri
Satt litt på
spissen så kan vi seie at miljøkrava på 1980-talet var med på å
redde norsk industri, ikkje minst prosessindustrien. Noreg var tidleg
ute med miljøreguleringar, og vi fekk ei teknologiutvikling som
styrka konkurransekrafta i tillegg til å redusere belastninga på
miljøet.
No er det brei semje
om at vi står overfor ei større omstilling for norsk industri.
Spørsmål er om vi også denne gangen klarer å vere tidleg ute og
ta ein leiande posisjon som sikrar konkurranseevna.
Då miljøkrava kom
på 70- og 80-talet, møtte dei sterk motstand. Mange politikarar,
bedriftsleiarar og tillitsvalde åtvara mot krava som dei meinte
kunne rasere mange arbeidsplassar. Det var uheldig å ligge i front
med strenge miljøkrav, blei det hevda. Konsekvensen ville bli auka
kostnader, industridød og utflagging.
Men miljøkrava kom
– gradvis og i kombinasjon med støtteordningar. Industrien tok
utfordringa, og det utløyste ei storstilt teknologiutvikling og eit
omfattande kvalitetsarbeid.
Teknologiløft
styrka konkurransekrafta
I prosessindustrien
som var min arbeidsplass på den tida, fekk vi eit teknologiløft som
styrka konkurransekrafta i tillegg til å løyse miljøutfordringane.
Den offensive teknologisatsinga førte til redusert energiforbruk og
betre produktkvalitet.
Som ein kollega av
meg sa: Då vi leita etter årsakene til skadelege utslepp, så fant
vi ofte mange andre manglar i prosessen. Utan dei offensivemiljøkrava og ei satsing som låg i forkant av andre industriland,så hadde vi knapt hatt ein konkurransedyktig prosessindustri i Noregi dag.
